Fobia szkolna

Co zrobić, kiedy boisz się szkoły?

Szkoła to miejsce, w którym spędzasz obecnie dużą część swojego życia. Jeżeli odczuwasz silny lęk przed pójściem do niej, uciekasz z lekcji lub używasz licznych wymówek (rzeczywistych i naciąganych), żeby uniknąć pójścia do szkoły, prawdopodobnie cierpisz na fobię szkolną.

Fobia szkolna to specyficzne zaburzenie lękowe, pojawiające się u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym. Na przypadłość tą cierpi około 1-5% uczniów, tak samo dziewczyn, jak i chłopców. Może być spowodowana trudnościami w relacjach z kolegami – kiedy jesteś ofiarą przemocy szkolnej, jesteś nowy w klasie, albo po prostu czujesz się inny niż koledzy i nie możesz nawiązać z nimi więzi. Często problemem może być zła sytuacja w szkole – niepowodzenia w nauce albo konflikt z nieprzyjemnym nauczycielem. Czasami powodem fobii może być także sytuacja w Twoim domu rodzinnym – kiedy rodzice za bardzo cię kontrolują, stawiają ci nierealne wymagania, są ze sobą w dużym konflikcie, bądź też występują inne trudne sytuacje, które powodują, że nie masz w rodzinie wsparcia.

Typowym objawem jest silny lęk, który odczuwasz idąc do szkoły, a nawet słysząc o niej w rozmowie.

Typowym objawem jest silny lęk, który odczuwasz idąc do szkoły, a nawet słysząc o niej w rozmowie. W związku z tym możesz mieć zły nastrój, być agresywny, mieć trudności z koncentracją. Być może często płaczesz. Może wykonujesz jakieś przymusowe czynności, jak częste mycie rąk czy przekładanie przedmiotów. Możesz też doświadczać różnych nieprzyjemnych objawów w ciele, takich jak bóle brzucha, biegunki i wymioty, bóle i zawroty głowy, uczucie duszności i kołatanie serca, a nawet moczenie nocne. Być może zdarzyło ci się zemdleć, kiedy na przykład srogi nauczyciel wezwał Cię do odpowiedzi.

Zwróć uwagę, kiedy pojawiają się te nieprzyjemne objawy, a kiedy ustępują.

Typowo dla fobii szkolnej objawy są bardzo silne w niedzielę wieczorem i poniedziałek rano, a ustępują w piątek po szkole i przed przerwami świątecznymi.

unikanie szkoły przyniesie ci więcej strat, niż korzyści

Zwróć uwagę, kiedy pojawiają się te nieprzyjemne objawy, a kiedy ustępują. Typowo dla fobii szkolnej objawy są bardzo silne w niedzielę wieczorem i poniedziałek rano, a ustępują w piątek po szkole i przed przerwami świątecznymi.

Jak sobie poradzić z tym problemem? Twoje wymarzone rozwiązanie to zapewne zwolnienie ze szkoły i nauka w trybie indywidualnym. Niestety, unikanie szkoły przyniesie ci więcej strat, niż korzyści. Nie tylko ucierpi na tym twoje wykształcenie, ale też utrwali u ciebie niedojrzałą strategię rozwiązywania problemów poprzez unikanie ich. To spowoduje, że w dorosłym życiu możesz mieć podobne problemy i czuć się nieszczęśliwy. Nawet, jeśli twoi rodzice doradzają ci, żebyś zrezygnował z nauki w szkole, nie zgadzaj się na takie rozwiązanie.

Co więc możesz zrobić? Przede wszystkim niezwłocznie porozmawiaj o swoim problemie z zaufanym dorosłym. Porozmawiaj z kimś z rodziny (jeśli nie chcesz rozmawiać z rodzicami, pogadaj z zaprzyjaźnionym wujkiem, babcią albo starszym rodzeństwem), a także z kimś ze szkoły – wychowawcą, pedagogiem lub psychologiem szkolnym. Spróbuj powiedzieć im, dlaczego boisz się szkoły, jaka sytuacja sprawia ci najwięcej trudności. Możesz również zgłosić się do poradni psychologicznej poza szkołą.

Twoi opiekunowie w szkole powinni dokładnie zbadać, jakie jest źródło twojego lęku i wprowadzić zmiany w twoim otoczeniu, tak, żeby było ono dla ciebie bardziej przyjazne. Być może porozmawiają z osobą, która cię gnębi, albo na jakiś czas zwolnią cię na przykład z odpowiedzi ustnych przed całą klasą.

Jeżeli twoje objawy lękowe są tak bardzo nasilone, że nie możesz normalnie funkcjonować,  odczuwasz brak chęci do życia, a nawet rozważasz samobójstwo, niezwłocznie porozmawiaj z lekarzem psychiatrą. Nie bój się tej rozmowy. Lekarz wysłucha Twoich problemów i zaleci ci podjęcie psychoterapii. Psychoterapeuta pomoże ci nauczyć się, jak radzić sobie z objawami lęku oraz jak zachowywać się w relacjach międzyludzkich, aby były one bezpieczne i satysfakcjonujące. Porozmawia także z twoimi rodzicami, tłumacząc jak mogliby ci najlepiej pomóc.

Być może lekarz uzna za konieczne przepisanie ci na kilka miesięcy leków, które pomogą ci uporać się z lękiem i złym nastrojem. Leki stosowane w zaburzeniach lękowych to najczęściej leki z grupy łagodnych leków przeciwdepresyjnych, które nie są uzależniające, nie zmieniają świadomości i są bezpieczne dla pacjenta.