Antykoncepcja

Antykoncepcja czyli co?

Zadaniem mechanicznych środków antykoncepcyjnych jest stworzenie przeszkody uniemożliwiającej lub utrudniającej penetrację plemników do macicy i jajowodów podczas stosunku albo po jego zakończeniu. Prezerwatywa to jedyny środek antykoncepcyjny używany przez mężczyzn. Prosty w użyciu, nie wymagający porady lekarskiej, dający możliwość bezpośredniej (zaraz po stosunku) kontroli jego skuteczności.

Ważne! Prezerwatywy jako jedyny z dostępnych na rynku środków antykoncepcyjnych, chronią Cię przed AIDS i chorobami wenerycznymi. Nie bagatelizuj tych chorób, szczególnie jeśli nie jesteś pierwszą partnerką seksualną Twojego chłopaka.

Temat antykoncepcji towarzyszy ludzkości od stuleci. Już w czasach starożytnych ludzie próbowali kontrolować swoją płodność za pomocą różnorodnych metod, ale nowoczesna antykoncepcja hormonalna znana jest dopiero od 50 lat.

Chemiczne środki antykoncepcyjne to preparaty dopochwowe, których zadaniem jest zniszczenie lub unieruchomienie plemników. Występują one w postaci tabletek, past, kremów, błon, rozpuszczalnych, żeli, tamponów i aerozoli. Mogą one być stosowane osobno lub w połączeniu z mechanicznymi środkami antykoncepcyjnymi

Antykoncepcja hormonalna jest jedna z najczęściej stosowanych, zarówno przez młode jak i starsze kobiety. Wymaga to od nich dużej wiedzy na temat przyjmowanej metody. Każda dziewczyna i kobieta powinna znać działanie, przeciwwskazania od stosowania oraz działania uboczne antykoncepcji. Powinna również wiedzieć jakie mogą być konsekwencje złego zastosowania techniki czy zasady postępowania w takich sytuacjach. Ale czy na pewno wiesz, co zrobić, gdy zapomnisz przyjąć jedną czy dwie tabletki, źle nakleisz plaster antykoncepcyjny czy założony pierścień dopochwowy wypadnie?

W obecnych czasach wyróżnia się też kilkanaście różnych form podawania antykoncepcji hormonalnej.

Należą do nich złożona doustna tabletka antykoncepcyjna, minitabletka zawierająca wyłącznie progesteron, plaster antykoncepcyjny, zastrzyk antykoncepcyjny, implant antykoncepcyjny, wkładka wewnątrzmaciczna czy pierścień dopochwowy. Wszystkie te metody dążą do otrzymania idealnej metody zapobiegania niechcianej ciąży. Idealna metoda powinna być skuteczna – tzn. dawać 100% zabezpieczenie przy prawidłowym stosowaniu, bezpieczna – nie powodować działań ubocznych oraz dobrze tolerowana.

Najpopularniejszą metodą hormonalnej antykoncepcji jest złożona doustna tabletka antykoncepcyjna. Występują różne rodzaje tej antykoncepcji. Liczne badania podają, że jest to jedna z najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Klasyczna tabletka antykoncepcyjna jest preparatem złożonym- dwuskładnikowym- składającym się z części estrogenowej i progestagennej.
Główne działanie antykoncepcyjne polega na zahamowaniu owulacji, upośledzenie fazy lutealnej cyklu, wpływ na śluz szyjkowy, który staje się gęsty i ogranicza penetrację plemników, wzbudzanie zmian w obrębie endometrium.

Pigułki przyjmuje się zwykle przez 21 dni, rozpoczynając w niedzielę po miesiączce, a następnie po zażyciu tabletek robi się 7-dniową przerwę, w trakcie której występuje krwawienie tzw. krwawienie z odstawienia.

Inną techniką jest rozpoczęcie przyjmowania tabletek w pierwszym dniu cyklu menstruacyjnego i kontynuowanie codziennie przez 28 dni. Tabletki przeznaczone do przyjęcia na ostatnie 4 lub 7 dni zawierają placebo. Kiedy opakowanie się skończy, należy rozpocząć następne. Taki sposób podawania znacznie upraszcza stosowanie antykoncepcji.

Podczas stosowania tej metody bardzo często zdarzają się błędy. Kobiety niejednokrotnie zapominają przyjmować tabletki, a gdy popadną w rutynę zdarza się im to coraz częściej. W przypadku, gdy pominiesz jedną tabletkę powinnaś ją przyjąć natychmiast, gdy sobie o tym przypomnisz, a następne tabletki przyjmować jak zwykle. Nie należy wtedy stosować dodatkowych metod antykoncepcji.

Jeżeli pacjentka zapomniała przyjąć 2 tabletki w ciągu 2 pierwszych tygodni cyklu, powinna przyjąć po 2 pigułki przez dwa następne dni. W takiej sytuacji wskazane jest stosowanie dodatkowego zabezpieczenia. Jeżeli natomiast pacjentka pominęła 2 pigułki w 3 tygodniu przyjmowania antykoncepcji, powinna rozpocząć stosowanie dodatkowego zabezpieczenia i kontynuować je przez 7 dni.

Antykoncepcja awaryjna

Antykoncepcja awaryjna jest metodą jednorazowej ochrony. Jest bardzo ważnym wyborem i możliwość jej stosowania powinna być uwzględniana w przypadku pęknięcia prezerwatywy, gwałtu, przemieszczenia diafragmy lub kapturka naszyjkowego bądź w sytuacji niestosowania żadnej metody antykoncepcji.

Dlatego ten rodzaj zabezpieczenia należy przyjąć jak najszybciej po stosunku płciowym. Jako metodę określa się działanie mające na celu zapobieganie zajściu
w ciąże po odbytym stosunku, jednak przed implantacją zapłodnionej komórki jajowej.

Pierścień antykoncepcyjny

Pierścień antykoncepcyjny to miękki, elastyczny, przeźroczysty pierścień zawierający hormony. Występuje tylko w jednym rozmiarze, dopasowanym dla wszystkich kobiet. Pierścień zakłada sobie sama kobieta i nosi przez 3 tygodnie, potem konieczna jest tygodniowa przerwa, w trakcie której występuję krwawienie z odstawienia. Pierścień zawiera odpowiednią ilość hormonów, aby zahamować jajeczkowanie co najmniej na 5 tygodni.

Jeśli usunięto go i nie założono kolejnego w ciągu 3 godzin, to zaleca się stosować dodatkowe zabezpieczenie przez kolejne 7 dni od włożenia nowego pierścienia.
Pierścień nie musi być umiejscowiony w konkretnej pozycji. Musi on pozostawać w bezpośrednim kontakcie z błoną śluzową macicy. Jest przeznaczony do stosowania w prawidłowo zbudowanej pochwie.

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna uwalniająca hormon

Antykoncepcja wewnątrzmaciczna uwalniająca hormon jest nowością ostatnich lat.

Działanie wkładki ma głównie charakter miejscowy i polega na wytworzeniu reakcji na ciało obce jak również hamowaniu implantacji i wytworzeniu zmian w śluzie szyjkowym utrudniających przeżycie i poruszanie się plemników.

Znaczna część kobiet nadal ma zachowaną owulację, a u pozostałych jajniki produkują wystarczającą ilość estrogenów, nawet jeśli kobieta nie miesiączkuje.

Znaczny odsetek niepowodzeń dotyczących stosowania typowych, odwracalnych metod antykoncepcji oraz duży procent nieplanowanych ciąż, przyczyniły się do wprowadzenia prostszych w użytkowaniu i znacznie dłużej działających środków antykoncepcji – implantów antykoncepcyjnych. System ten hamuje jajeczkowanie przez 2,5 roku i jeszcze przez pół roku chroni przed niechcianą ciążą. Stężenie hormonu prawie w ogóle nie jest zależne od masy ciała i ryzyko niechcianej ciąży nie zwiększa się wraz ze wzrostem masy ciała. Zabieg wykonywany jest przez lekarza lub dyplomowaną pielęgniarkę, przeszkolonych w zakresie techniki zakładania. Miejscem zabiegu jest wewnętrzna powierzchnia ramienia, gdzie pod skórę wszczepia się implant. Stosowanie tego typu antykoncepcji polecane jest kobietom zapominającym o systematycznym przyjmowaniu tabletek, u których wkładki antykoncepcyjne są przeciwwskazane lub trudne do zastosowania, jak również pacjentkom które chcą odroczyć kolejną ciążę lub nie chcą mieć więcej dzieci, bądź chorują na choroby przewlekłe, z powodu których ciąża jest zagrożeniem ich życia.

Do ginekologa warto wybrać się wtedy, gdy zastanawiamy się nad najlepszą dla nas metodą antykoncepcji. Lekarz posłuży nam fachową poradą, odpowie na nasze pytania.

Większość metod antykoncepcyjnych jest niedostępna bez konsultacji z lekarzem. Nie ma się co dziwić, niektóre metody są niepolecane np. dla kobiet, które jeszcze nie rodziły czy chorują przewlekle.

I co wybrać?

Przed wybraniem odpowiedniej dla nas metody, lekarz powinien wykonać odpowiednie badania, które potwierdzą brak przeciwwskazań do jej stosowania.

Pamiętaj, że jeśli właśnie zaczęłaś brać tabletki lub stosujesz inną, ingerującą w organizm metodę zabezpieczenia, konieczne będą częstsze wizyty u ginekologa!